భార్యాచతుష్టయము

అనగనగా నొకండు తన యాలులు నల్వురితో ముదంబునన్
ధనము సమృద్ధిగాఁ గలిగి ధాత్రిఁ వసించెను తృప్తచిత్తుఁడై;
తనకుఁ గనిష్ఠభార్య యనఁ దక్కిన భార్యలకంటె మోజు కా
వున సమకూర్చునామెకు నమోఘములైన విలాసవస్తువుల్ ౧

మనమున నుండు గౌరవపుమక్కువచేతఁ దృతీయభార్యనున్
జనులకుఁ జూపి తా మిగుల సంతసమొందును; కాని, డెందమం
దున నొక భీతి యుండెడిది దుర్గతి నాయమ నిల్వదంచు, పా
రుననియు వేఱు వ్యక్తికయి (చోటికని), రోదన లెవ్వియు నాపరావనీ ౨

అనుపమసౌమ్యమూర్తి మధురాప్తసుహృన్మణిదీప్తి నింటిమం
త్రిని ననువర్తినిన్ తన ద్వితీయకళత్రముఁ జూచుఁ బ్రీతితో;
ననుదినమున్నతిన్ పతికి నాదరగౌరవవృద్ధిఁ గోరు భా
ర్యనుఁ దన జ్యేష్ఠజాయను నిరాదరణన్ మరచెన్ మదంబునన్ ౩

దినములు దొర్లె... జబ్బువడి దీనదశన్ మదిఁ జింత సల్పి "నా
మనుగడ కొచ్చె ముప్పు, యికఁ గ్ష్మాపయి నూకలు చెల్లె!" నంచు నెం
చిన తరుణానఁ జిన్నసతిఁ జెంతకు రమ్మని "తోడు వత్తువా?"
యని యడిగెన్ వివిక్తమున నామె చివాలున లేచి "రా"ననెన్ ౪

"ప్రణతులు నీకు! నెవ్వరును ప్రాణము పోయెడు కాలమందు ర
మ్మని పిలువంగఁబోరు! మతి మాలెను నీ!" కని పల్కె; నిట్టులే
చినసతులందఱూ పలుకఁ ఛిన్ననిరీక్షణుఁడైన వానికిన్
వినఁబడె నొక్క మాట తన వెంబడి "వత్తు"ననంచు నెప్పుడూ ౫

కనులు చెమర్చె కాంచుటకుఁ గష్టమయెన్ తుదకున్ కనుంగొనెన్
కని తన దొడ్డభార్య నటు "గర్వవశంబునఁ గాంచకుంటి నీ
ఘనతరమానినీమణిని, గౌరవమీయగనైతి" నంచు శో
కనతహృదంతరంగుడయి కై గొని చేతుల నుంచె చేతులన్ ౬

* * *

జననమునాటిభార్య మృతిజన్మవిమోచక మాత్మవస్తుచిం
తన యని, యామెగాక మఱి తక్కిన వార లసత్యమైనవౌ
మన పరివారమిత్రగణ మాదరకీర్తిధనాదిబంధముల్
తను వని గుర్తెఱెంగుట సదా సుఖదంబని గుర్తు చూడగా ౭